موقعیت شما: آرشیو نشریه>سال دوم>شماره هجدهم، مهر 1389>ضوابط و مقررات ارتقاء کیفی سیما و منظر شهری
ستون های رومی بر خانه های ایرانی. تحلیلی بر سیمای شهری خیابان ارم با رویکرد زمینه گرا(شماره اول)
معرفی و بررسی دو همایش در حوزه سیما و منظر شهری گزارش اجمالی از گردهمایی انجمن شهرسازان قم باموضوع شناخت بافت های فرسوده

تبلیغات

final-m-site

 

Logo-

ضوابط و مقررات ارتقاء کیفی سیما و منظر شهری سال دوم، شماره هجدهم، مهر 1389 /معرفی، پروژه

نوشته شده توسط  آیین نامه ابلاغی شورایعالی معماری و شهرسازی جهت ساماندهی به سیما و منظر شهری

ضوابط و مقررات ارتقاء کیفی سیما و منظر شهری

(پاکسازی و بهسازی نماها و جداره ها ، مناسب سازی معابر پیاده راهی و پیاده روها ، ساماندهی به منظر شهری )

مصوب مورخ 25/9/87

توضیح:

این آیین نامه ابلاغی شورایعالی معماری و شهرسازی جهت ساماندهی به سیما و منظر شهری است که بر اساس این آیین نامه مقرر گردیده است، کمیته ای در هر استان تشکیل شده و در جهت اجرایی کردن این آیین نامه اقدام نماید.

 

 

در راستای وظایف محوله بر اساس ماده 30 قانون برنامه چهارم توسعه ، تکمیل مصوبه مورخ 28/8/1369 شورای عالی شهرسازی و معماری ایران تحت عنوان ضوابط و مقررات نمای شهری و به منظور ارتقاء کیفی بصری و ادراکی سیما و منظر شهری ، شورای عالی شهرسازی و معماری ایران در جلسه مورخ 25/9/1387 ضوابط و مقررات ارتقاء کیفی سیما و منظر شهری را به شرح زیر تصویب نمود .

 

این مصوبه از تاریخ ابلاغ برای کلیه معماران ، طراحان شهری ، دستگاه های تهیه و تصویب و نظارت بر اجرای طرح های توسعه شهری و شهرداری ها و دیگر مراجع صدور پایان کار ساختمانی و سازمان های نظام مهندسی و سایر نهاد های ذیربط لازم الاجرا خواهد بود .

 

توسعه های شهری آتی ، شهرهای جدید و شهرک های مسکونی جدید الحداث از زمان ابلاغ ، مشمول این مصوبه خواهند بود. برای بافت های موجود نیز به ترتیب اولویت طرح های موضعی سامان دهی منظر شهری تهیه می شود. این طرح ها مطابق برنامه تنظیمی و حداکثر ظرف مدت 5 سال از تاریخ ابلاغ این مصوبه تهیه خواهند شد.

 

هدف از اجرای این مصوبه  :

الف – تلاش در جهت استفاده بهینه از منابع و تامین سلامت و رفاه ساکنین .

ب- ساماندهی سیما و منظر شهری در شهرها ، روستاها و سایر مجتمع های زیستی در کشور و تلاش در جهت ایجاد شرایط مناسب زندگی در آنها .

ج- احیای فرهنگ  معماری و شهرسازی غنی گذشته کشور .

د- جلوگیری از بروز ناهماهنگی های بصری و کارکردی در فضاها و فعالیتهای شهری .

ه- افزایش تعاملات اجتماعی و کوشش در جهت تنظیم حیات مدنی.

 

 

 

 

 

 

 

 

3-1-1- طرح و اجرای بناهای واقع در مناطق تاریخی شهر باید دارای مقیاس انسانی بوده و دانه بندی و ریخت شناسی مشابه بافت تاریخی شهر داشته باشد . در طراحی معماری بناهای کلان مقیاس، تقسیم بنا به احجام متناسب با دانه بندی بخش تاریخی شهر الزامی است.

3-1-2- در احداث ابنیه، انتخاب مصالح نماهای ساختمانی باید به گونه ای باشد که علاوه بر رعایت ضوابط و مقررات طرح های جامع و تفصیلی و سایر مصوبات شورای عالی شهرسازی و معماری ایران، موجب آلودگی محیط زیست نشود و قابل بازیافت و پاکسازی باشد.

به شهرداری ها امکان داده می شود تا طی برنامه ای 5 ساله نسبت به بهسازی نمای ساختمان های موجود در شهرها اقدام نمایند .

3-1-3- در پاکسازی مصاح ساختمانی ، رنگ و بافت و مصالح نما در بخش تاریخی شهر همخوانی داشته و ترجیحا از مصالح بوم آورد (محلی) انتخاب شوند .

3-1-4- کلیه تابلوهای مربوط به فعالیت های شهری اعم از تجاری ، درمانی ، خدماتی ،اداری و .... در سطح شهر باید در انطباق با مبحث بیستم مقررات ملی ساختمان به صورت هماهنگ برای صنوف مختلف تهیه شود. ابعاد ، فرم و محل نصب تابلوها باید توسط کمیته تعیین و مالکین و بهره برداران ملزم به رعایت این مقررات می باشند.

3-3-5- تعدد تابلوهای معرف کاربری در یک منظر شهری مجاز نمی باشد و هر تصرف تنها مجاز به استفاده از یک تابلو در نما یا جداره هر یک از معابر شهری که تصرف مذکور در حاشیه آن قرار دارد، است .

3-1-6 – به منظور ساماندهی و ایجاده هماهنگی میان تابلوهای تبلیغاتی در مقیاس شهری، به شهرداری ها اختیار داده می شود تا نسبت به تهیه ضوابط و مقررات مربوط به محل و نحوه استقرار تابلوهای شهری (بیلبوردها ، نقاشی ها ، جداره ها ، استفاده از نمایشگرهای بزرگ شهری ، تابلوهای تبلیغاتی ،تابلوهای راهنمای شهری (نام خیابان ها و میادین و ....) اقدام نماید و به تصویب کمیته برساند . رعایت تصمیات کمیته در این زمینه برای دستگاه ها ، سازمان ها ، نهادها و موسسات دولتی وعمومی در اولویت قرار دارد .

3-1-7- پیش آمدگی بدنه ساختمان ها (نظیر بالکن ، تراس و ...)در فضاهای شهری ممنوع بوده و احداث فضای نیمه باز با عقب نشینی دیوارهای خارجی از حد زمین تامین خواهد شد. این فضاهای نیمه باز جهت تقویت چشم اندازهای مناسب شهری ، کاهش اثر تابش شدید خورشید، نگهداری گل و گیاه و موارد مشابه بوده و بهره برداری از این فضاها به عنوان انباری (محل نگهداری مواد غذایی ، سوخت و....)و خشک نمودن البسه ممنوع است.

3-1-8- طراحان موظفند در طراحی ابنیه، فضای مورد نیاز جهت انباری و محل خشک نمودن البسه را درون ابنیه پیش بینی نمایند. مساحت این فضاها تا سقف 10% (ده درصد) کل مساحت زیر بنا جز مساحت مفید محاسبه نمی شود .

3-1-9- تمامی پیش آمدگی های موجود بدنه ساختمان ها از حد زمین در هنگام تخریب و نوسازی ابنیه از نما یا جداره ساختمان حذف می شوند.

3-1-10- از تاریخ ابلاغ این مصوبه تا سقف 15% مساحت زیر بنای هر یک از واحدهای مسکونی به فضاهای نیمه باز و پیش فضای ورودی اختصاص خواهد داشت .این بخش جز زیر بنا محسوب نمی شود و مسدود نمودن و الحاق نمودن آن به فضاهای محدود ساختمان ها به هر نحو ممنوع می باشد.

3-1-11- طراحان و مجریان موظفند معماری واقع در تقاطع معابر را به گونه ای طراحی و اجرا نمایند که به ارتقا، کیفیت بصری و فضایی تقاطع ها منجر شود.

3-1-12- با توجه به اهمیت معماری نبش ، کنج، دروازه ها ، طرح و نمای ساختمان ها واقع در این نقاط باید به تایید "کمیته " برسد .

3-1-13- طراحان و مجریان موظفند معماری بناهای واقع در تقاطع معابر را به گونه ای طراحی و اجرا نمایند که به ارتقا کیفیت بصری و فضایی تقاطع ها منجر شود.

4-1-14- استفاده از پوشش های شیبدار ، در شهرهایی که استفاده از آن در سنت معماری محل نباشد ، ممنوع خواهد بود .

3-1-15- استفاده از فرم های نامتعارف (نظیر کشتی ، میوه ها و ...) در طراحی و احداث بناها ، به تشخیص "کمیته" ممنوع است . رعایت این مصوبه برای دستگاه ها ، نهادها و سازمان های دولتی در اولویت قرار دارد .

3-1-16- استفاده از نماهای پرده ای (نماهای آلومینیومی ، شیشه ای ، کامپوزیت، شیشه های جیوه ای و ...)در جداره های بیرونی و قابل مشاهده از عرصه های عمومی ، ضمن رعایت مبحث چهارم مقررات ملی ساختمان ، برای کلیه بناهای دولتی و عمومی ممنوع بوده و استفاده از این مصالح صرفا درون بناها مجاز است . به مالکین ابنیه موجود فرصت داده می شود، ظرف مدت 3 سال، با اولویت بناهای دولتی و عمومی به اصلاح نمای این ابنیه با مصالح جایگزینی که توسط کمیته تعیین می شود، اقدام نمایند.

3-1-17- در طراحی و اجرای ابنیه احداث تاسیسات ( نظیر چیلر ، کولر و....) به صورت نمایان در منظر شهری ممنوع است و تاسیسات باید با تمهیدات مناسب از معرض دید عمومی حذف شوند . در ابنیه عمومی به مالکان فرصت داده می شود تا مطابق برنامه ای که از سوی کمیته مشخص می شود، ظرف مدت 3 سال به اصلاح نما اقدام نمایند .

3-1-18- از این پس احداث ابنیه ای که به دلیل ارتفاع زیاد و یا درشت دانگی و یا ... حقوق همسایگان را دراستفاده از نور، مناظر و مواهب طبیعی سلب نماید، ممنوع می باشد. کمیته سنجه های مورد نیاز را در این خصوص (نظیر حداقل فواصل و ارتفاع بناها در همسایگی واحدها ) تعیین خواهد نمود .

3-1-19- استفاده از بام های سبز در محل هایی که کمیته تصویب نماید مجاز خواهد بود .

 

3-2-1- به مالکین ابنیه فرصت داده می شود تا ظرف 5 سال از تاریخ ابلاغ این مصوبه کلیه کانال های تاسیساتی نمایان در نماها و در جداره های شهری شامل کولرها (اسپیلت ها) کانال های کولر ، ناودان ها ، سیمها و کابل های برق و تلفن ، دودکش بخاری، لوله های تاسیساتی (به استثناء لوله های گاز شهری) و نظایر آن به تدریج از نماهای شهری حذف و یا به گونه ای ساماندهی شوند که در نما یا جداره های شهری قابل مشاهده نباشند . لوله های گاز شهری نیز بایستی متناسب با رنگ بنای ساختمان ها رنگ آمیزی شود .

3-2-2- نصب تابلوهایی که در معابر موجب اختلال در حرکت عابرین شود، مطابق مبحث بیستم مقررات ملی ساختمان ممنوع است .

3-2-3- مکان یابی کابین ها، کیوسک ها در معابر پیاده (اعم از تلفن عمومی ، روزنامه فروشی، صندوق های جمع آوری صدقات و...) باید به گونه ای انجام شود که مزاحم حرکت عابرین پیاده نباشد.

3-2-4- به شهرداری ها امکان داده می شود تا مطابق برنامه 3 ساله نسبت به ساماندهی کابین ها، کیوسک ها و اثاثه شهری موجود اقدام نمایند.

3-2-5- ایجاد هرگونه اختلاف سطح (لبه ، پله ، سکو و....) در مسیر عبور در معابر پیاده ممنوع است و تغییرات سطوح بایستی بوسیله شیب راهه و رمپ انجام شود.

3-2-6- کف سازی معابر پیاده باید به گونه ای انتخاب شود که امکان سر خوردن عابرین به حداقل کاهش یافته، امکان پاکسازی را دارا بوده و از مصالح بوم آورد انتخاب شده باشد.

3-2-7-  کف سازی معابر باید با همکاری و مشارکت عمومی مالکین، بناهای حاشیه معبر و شهرداری نگهداری و مرمت شود.

3-2-8- اثاثه شهری به کار رفته در فضاهای شهری از نظر فرم، اندازه، رنگ و مصالح، بایستی مطابق با طرح اثاثه شهری و متناسب با ویژگی های طبیعی، تاریخی و فرهنگی هر شهر مشخص شده و اعلام شود.

3-3-ضوابط مربوط به زیر ساخت های شهری

3-3-1- تعبیه تاسیسات سرمایشی و گرمایشی و کانال های مورد نیاز در فضاهای داخلی ساختمان الزامی است .

3-3-2- کلیه مسیرها و کانال های تاسیساتی موجود در معابر ( پیاده روها و پیاده راه ها ) باید بوسیله کفسازی مشخص شود . کانال ها باید به گونه ای احداث شوند که دسترسی به آنها برای تعمیر به سهولت فراهم آید .

3-3-3- کمیته موظف است تا زمینه شکل گیری ایجاد کانال مشترک انرژی در معابر را با همکاری شهرداری ، وزارت کشور و سازمان ها و دستگاه های ذیربط پیگیری نماید.

 

3-4-1- به منظور استفاده بهینه از فضاهای شهری و ایجاد سرزندگی در آنها، به شهرداری ها اختیار داده می شود تا با هماهنگی کمیته ها در شهرها و ساکنان مجاور، در معابری که عرض بخشی از پیاده رو آنها بیش از سه متر باشد، در ایام تعطیل و ساعات شبانگاهی به کاربری هایی چون اغذیه فروشی و عرضه کنندگان آبمیوه ها و نوشیدنی های سرد و گرم اجازه دهند تا بخشی از معبر را با مبلمان مناسب تجهیز و از مراجعین پذیرایی نمایند ، لکن احداث نرده و یا ایجاد مانع ثابت در مسیر عابرین در آن ممنوع است.

 

3-5-1- تحویل نقشه حجمی ابنیه و راندوی مصالح به کار گرفته شده در طراحی ابنیه جدید و ابنیه مجاور (همسایگی ) برای اخذ پروانه ساختمانی به مراکز بررسی و کنترل نقشه و مراجع صدور پروانه ساختمانی از سوی متقاضیان الزامی است. در این نقشه ها میزان هماهنگی میان احجام از نظر فرم، جنس و رنگ مصالح، دانه بندی و ریخت در واحد های همسایگی، الزامی است. دستورالعمل ها و راهنماهای مورد نیاز در این خصوص از سوی کمیته، تدوین و ابلاغ خواهد شد.

3-5-2- صدور پایان کار وگواهی عدم خلاف برای ابنیه جدید الاحداث منوط به اجرای نقشه های ارائه شده جهت اخذ پروانه ساختمانی است . مهندسین ناظر مسئول اجرای دقیق نقشه های مصوب (بویژه نما و حجم) خواهند بود.

 

 

 

4-2-1- این کمیته نهادی تخصصی غیر بخشی، غیر انتفاعی است (بر اساس مفاد تبصره بند 3 از ماده 3 آیین نامه نحوه بررسی و تصویب طرح های توسعه و عمران محلی، ناحیه ای، منطقه ای، ملی و مقررات شهرسازی و معماری کشور مصوب 12/10/78 هیات محترم وزیران که به منظور ایجاد هماهنگی میان کلیه سازمانها، نهادها، دستگاه ها، شرکت ها و موسسات ذیربط در امر ارتقاء کیفی سیما و منظر شهری و با عضویت نمایندگان شهرداری، مهندسین مشاور تهیه کننده طرح توسعه شهری، سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری استان، سازمان مهندسی استان، اداره کل فرهنگ و ارشاد اسلامی استان، دو نفر از اعضای هیات علمی دانشکده های معماری و شهرسازی استان و سازمان مسکن و شهرسازی استان تشکیل می گردد.

4-2-2- در صورت تشکیل شورای سیما و منظر شهری در استان ها این کمیته به عنوان یکی از کمیته های تخصصی شورای مذکور خواهد بود .

4-2-3- کمیته حسب مورد از نمایندگان سازمانها ، دستگاه ها و نهادهای ذیربط جهت شرکت در جلسات مرتبط دعوت به عمل می آورد .

4-2-4- مدیر (معاون)شهرسازی و معماری سازمان مسکن و شهرسازی استان دبیر کمیته خواهد بود .

4-2-5- اعضاء کمیته توسط بالاترین مقام سازمان، نهاد یا دستگاه ذیربط در استان تعیین و احکام آن توسط رئیس سازمان مسکن و شهرسازی استان صادر و ابلاغ خواهد شد.

4-2-6-اعضاء کمیته بایستی دارای تخصص معماری، طراحی شهری و یا طراحی منظر باشند.

4-2-7- ارتباط استخدامی نمایندگان با نهادها، سازمان ها و دستگاه های ذیربط، الزامی نخواهد بود .

4-2-8- ضوابط و مقررات تکمیلی در خصوص این مصوبه، توسط کمیته تهیه و به تصویب کمیسیون ماده 5 استان خواهد رسید.

4-2-9- وظایف کمیته عبارت است از :

الف- ایجاد هماهنگی در خصوص مطالعات ، اقدامات اجرایی و عمرانی در سیما و منظر شهری

ب- منظقه بندی شهرها جهت انجام اقدامات بهسازی و ارتقاء کیفی سیما و منظر شهری

پ- بررسی و تایید طرح های موردی ساماندهی به سیما و منظر شهری

ت-تعیین مصالح مناسب برای اصلاح استفاده در نماها و جداره های شهری ، کفسازی بستر معابر پیاده راهی و پیاده روها با     عنایت به موارد اقلیمی ، فرهنگی و سایر ویژگی های تاریخی و بومی و ایجاد هماهنگی میان مصالح نماها و جداره ها و کفسازی معابر پیاده راهی یا پیاده راهها با اولویت بکارگیری مصالح بومی .

ث- تعیین میزان نور مورد نیاز فضاهای شهری (معابر ، میادین ، پهنه ها و بناهای مهم بر حسب لوکس ) و نحوه نورپردازی به آنها ( به گونه ای که باعث افزایش زمان حضور شهروندان در فضاهای شهری شده و در عین حال مانع از مشاهده ستارگان نشود)

ج- تدوین ضوابط و استانداردهای بومی ، اندازه ها و فواصل میان مبلمان شهری

چ- تدقیق ضوابط، مقررات و الزامات این مصوبه متناسب با شرایط محلی

ح- تدقیق ضوابط و مقررات  مناسب جهت نگهداری، بهسازی، مرمت، بازسازی و نوسازی نماها، جداره ها و کفسازی معابر

خ- تدوین صوابط و مقررات مربوط به جانمایی مبلمان شهری در فضاهای شهر متناسب مقتضیات محلی و بومی

د- تدوین ضوابط، مقررات و دستورالعمل های مورد نیاز در خصوص نحوه مکان یابی، نحوه استقرار، جنس، رنگ و فرم تابلوهای شهری و محلی

ذ- اولویت بندی فضاهای شهری جهت انجام مطالعه ، طراحی و اقدامات بهسازی سیما و منظر شهری

 

4-2-10-هر گاه بر اساس تصمیمات و مصوبات این کمیته ضوابط و مقررات ساختمانی مندرج در طرح های توسعه شهری دچار تغییراتی شود، این تغییرات بایستی به تصویب کمیسسیون ماده 5 استان برسد.

4-2-11- نحوه مدیریت و تشکیل جلسات و تصمیم گیری ها بر اساس آیین نامه داخلی کمیته ها انجام خواهد شد.

 

در صورت تشخیص کمیته و نیاز این مصوبه هر 5 سال یکبار مورد تجدید نظر، تکمیل و اصلاح قرار خواهد گرفت .

 

 

 

جستجو با گوگل

ورود